Badanie dostępności strony www - WCAG 2.0

Jednym z najskuteczniejszych sposobów badania dostępności stron internetowych jest metoda opracowana przez Fundację Widzialni, której zasadniczym elementem jest badanie z użytkownikami niepełnosprawnymi. Badanie jest podzielone na dwie części. W pierwszej serwis jest analizowany zgodnie z listą kontrolną WCAG przez specjalistę z zakresu dostępności. W drugiej części biorą udział osoby z różnymi rodzajami dysfunkcji i o różnym stopniu niepełnosprawności. Jak pokazuje doświadczenie, zestawienie wyników badania eksperta i użytkowników daje prawdziwy obraz dostępności serwisu.

Pierwszym krokiem jest wytypowanie podstron serwisu do badania oraz elementów strony. W przypadku większości stron nie jest możliwe przebadanie wszystkich podstron, dlatego do badania typowane są podstrony, które są charakterystyczne dla danego serwisu. W przypadku dużych serwisów, zawierających setki, a często tysiące podstron nie jest raczej możliwe przeanalizowanie wszystkich. Zresztą, nie ma takiej potrzeby. Zazwyczaj większość podstron osadzona jest na tym samych układzie graficznym i korzysta z jednego kodu źródłowego. Nawigując po serwisie i przechodząc pomiędzy podstronami często zmienia się jedynie kontent, a układ graficzny, rozmieszczenie elementów serwisu pozostają takie same. Często wystarczy zatem zbadać stronę główną i kilka podstron, aby uzyskać odpowiedź na pytanie, czy i w jakim stopniu strona www jest dostępna. Np. w sklepie internetowym na pewno powinniśmy przebadać podstrony zawierające prezentację produktu, logowanie, koszyk i te podstrony, które w jakimś stopniu różnią się od siebie układem graficznym i innymi rozwiązaniami technicznymi. Może się zdarzyć, że po wytypowaniu podstron odnajdziemy w serwisie elementy, które należy przepadać dodatkowo, jak np. formularz rejestracyjny czy kalendarz wydarzeń.

Kolejnym krokiem jest wytypowanie zadań do badania z użytkownikami. Pozostając przy przykładzie sklepu, pierwszym zadaniem, jakie się nasuwa jest oczywiście dokonanie zamówienia. Należy przy tym pamiętać, aby zadania były bardzo precyzyjne, np. „Proszę zamówić powieść W pustyni i w puszczy, korzystając z płatności kartą kredytową, dostawa kurierem”. Drugim zadaniem może być sprawdzenie 2 punktu regulaminu sklepu. Trzecim, wysłanie zapytania z prośbą o informację na temat najkrótszego terminu dostawy, itp.

W testach powinny wziąć udział: osoby niewidome, posługujące się przynajmniej dwoma rodzajami programów czytających; osoby niedowidzące o różnym stopniu dysfunkcji wzroku, posługujące się programami powiększającymi; osoby głuche od urodzenia oraz osoby starsze w wieku powyżej 50 lat. Optymalna liczba osób, biorących udział w testach nie powinna przekraczać 7-8. Doświadczenie pokazuje, że większa liczba użytkowników nie poprawia jakości badania. Podobnie, jak zbyt mała grupa osób testujących. W wielu badaniach, przeprowadzanych przez firmy lub instytucje zaprasza się jednego lub dwóch użytkowników niewidomych. Niestety, takie badanie, choć na pewno przybliża serwis do dostępności nie daje pełnego obrazu sytuacji.

Walidatory wspomagają badanie serwisu, sprawdzając poprawność kodu

Walidator sprawdzający poprawność kodu HTML

http://validator.w3.org/

Walidator sprawdzający poprawność arkuszy styli

Podsumowanie przeprowadzonej walidacji

http://www.utilitia.pl/